Hoeveel zorgen moeten we ons maken om ultrabewerkte voeding?

“Tenzij je een tomaat uit je eigen moestuin plukt en daar een grote hap van neemt, zijn de meeste voedingsmiddelen die je eet tot op zekere hoogte bewerkt”, aldus Nicole Rodriguez, diëtist uit New York. Denk aan snijden, inblikken of drogen. Maar sommige voedingsmiddelen worden meer bewerkt dan andere en vallen in de categorie ultrabewerkte voedingsmiddelen.

Ultrabewerkte voedingsmiddelen (UBV’s) zijn voedingsmiddelen die een intensieve behandeling hebben ondergaan en ingrediënten bevatten die je thuis nauwelijks gebruikt, zoals kleurstoffen, emulgatoren, glucose-fructosestroop of stabilisatoren. De supermarkt ligt vol met ultrabewerkte voedingsmiddelen. Denk bijvoorbeeld aan ontbijtgranen, snoep, kant-en-klare soepen, margarine, maaltijdvervangers, toastbrood en snacks zoals chips en crackers, worstjes en hotdogs, frisdrank, gezoete yoghurt en meer.

Ze kunnen nadelige gevolgen hebben voor je gezondheid

UBV’s worden in verband gebracht met een verhoogd risico op het ontwikkelen van hart- en vaatziekten en beroertes, een hogere totale sterfte, type 2-diabetes, angst en depressie. Sommige toevoegingen kunnen bovendien de darmflora verstoren en ontstekingen aanwakkeren.

Ze kunnen gewichtstoename veroorzaken

UBV’s bevatten meestal meer calorieën, verzadigde vetten, toegevoegde suikers en zout. En minder vezels en eiwitten, wat twee voedingsstoffen zijn die helpen om een verzadigd gevoel te krijgen. Een hoger aandeel UBV’s in het dieet hangt samen met gewichtstoename, terwijl minder UBV’s eten juist in verband wordt gebracht met gewichtsverlies: in een recente studie verloren deelnemers die een minimaal bewerkt dieet volgden twee keer zoveel gewicht als dezelfde deelnemers tijdens een dieet rijk aan UBV’s. Mogelijk komt dit doordat minimaal bewerkte voedingsmiddelen per hap minder calorieën bevatten.

Ze zijn overal aanwezig

UBV’s komen overal in ons dieet en onze omgeving voor. In de Verenigde Staten bestaat zelfs zo’n 70% van het voedingsaanbod uit ultrabewerkte voedingsmiddelen.

Volledig schrappen is niet nodig, maar experts raden wel aan om minder ultrabewerkte voedingsmiddelen te eten. (Enkele relatief gezondere UBV’s die kunnen helpen bij het afslanken zijn vloeibaar eiwit, geraspte kaas, instant havermout, volkorenbrood en yoghurt met een smaakje.)

Een belangrijk punt is dat wanneer we meer UBV’s eten, er automatisch minder ruimte overblijft voor fruit en groenten. Die zijn rijk aan volume en vezels, laag in calorieën en worden juist in verband gebracht met gewichtsverlies.

“Als ultrabewerkte voedingsmiddelen de basis van ons eetpatroon vormen, verdringen ze vaak voedingsmiddelen met een hogere voedingswaarde”, zegt Rodriguez. Grijp je ’s ochtends naar een verpakt broodje of eet je fastfood als lunch, dan blijft er meestal weinig ruimte over voor andere, gezondere keuzes binnen die maaltijd.

Probeer daarom, waar mogelijk, UBV’s te vervangen. Kies bijvoorbeeld in plaats van gezoete aardbeienyoghurt voor naturel, vetvrije Griekse yoghurt en voeg zelf verse aardbeien toe. En als je toch een UBV eet, combineer het dan met een onbewerkt product: eet je ’s avonds een diepvriespizza, serveer er dan een verse salade bij.

Lid zijn van Weight Watchers kan helpen. In een studie verminderden leden na zes maanden hun calorie-inname uit UBV’s met 29%.*
Leer meer over koken en afslanken

Gebaseerd op een secundaire analyse van Palacios et al. (2025), een gerandomiseerde gecontroleerde studie van 6 maanden (n = 376 volwassenen) waarin deelnemers die het Weigh Watchters Programma volgden werden vergeleken met deelnemers die uitsluitend standaard voedingsrichtlijnen kregen. Manuscript in voorbereiding. Gefinancierd door Weight Watchers International, Inc.

Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden en vormt geen medisch advies, diagnose of behandeling. Het mag niet worden beschouwd als een vervanging voor advies van een zorgverlener.